{"id":484,"date":"2022-06-15T14:18:53","date_gmt":"2022-06-15T14:18:53","guid":{"rendered":"http:\/\/zimgbcnews.co.zw\/?p=484"},"modified":"2022-06-15T14:18:55","modified_gmt":"2022-06-15T14:18:55","slug":"ongazalanga-ungcono","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/zimgbcnews.co.zw\/?p=484","title":{"rendered":"Ongazalanga ungcono"},"content":{"rendered":"\n<p><\/p>\n\n\n\n<p>20 December 2021<br>Londiwe Dube<br>Culture and Heritage Reporter<\/p>\n\n\n\n<p>Ekadeni kwakuthi nxa umama engabeletha umntwana oyinkazana zikekele izalukazi ngoba phela zisazi ukuba umntwana lo uzakhula abelinina elizagcina likhulise iguma.<\/p>\n\n\n\n<p>Kwakusaziwa ukuba umntwana oyintombazane uziphatha ngendlela ethile njalo uletha uhlonzi emulini yakibo.<\/p>\n\n\n\n<p>Amakhosikazi ayesenza isiqiniseko ukuthi bayaqinisa isandla ekondleni amantombazana ngoba lokho kwakubuya lomvuzo othile mhla isilotsholwa intombi, umama wayebongwa ukuthi ulesiphatho esihle lokho phela intombi iyabe ilokhu iyintombi nto kuze kufike usuku lokuthi isiphuma egumeni ngokusemthethweni.<\/p>\n\n\n\n<p>Intombi ngokwesiko iyisithunzi somzali ikakhulu umama ngoba indlela eziphatha ngayo yiyo ekhomba ukuqinisa ingabe ukwekethisa kwesandla sikamama ekondleni.<\/p>\n\n\n\n<p>Amasiko la ebelandelwa izolo, intsha yalamuhla ithi isitshaya ngolutsha njalo ayifuni loba yini ezayihlanganisa lempilo yakudala ngoba bathi ayilamvutho.<\/p>\n\n\n\n<p>Uhulumende wenela ukuphawula amalungelo abantwana egwalweni lemithetho yesisekelo selizwe (Constitution), abantwana sebaphenduka amahlongandlebe, umhlambi kazelusile, bevika ngawo lawo malungelo. Abazali abasenelisi ukulaya intsha, kudala bekuthiwa uswazi lungumuthi kodwa ngamalungelo asekhona ngensuku zalamuhla ukutshaya umntwana sekuyikumhlukumeza njalo kuyabophisa ingakho abazali sebabeka izikhali bathi akukhule lokhula.<\/p>\n\n\n\n<p>Ukugqoka kwamantombazane, ikakhulu, sekukhombisa ukuba abasahloniphi imizimba yabo, njalo ubunqunu kibo sekuyinto engelandaba zalutho<\/p>\n\n\n\n<p>Owesilisa oziqambe ngokuthi ungu Bhekani Sibanda uthi,<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cNgensuku zanamuhla akuseligugu ukuzala intombazane njengakudala ngoba abantwana balamuhla bahle bakhule belunywa yingakho behamba beze okutsho phela ukuthi bayathengisa imizimba yabo njalo abasameleli kukhonjiswa njengakudala, bahle bavele batshengise ngokuziphatha kwabo ukuthi bayisimo bani. Thina sikhule sisazi ukuthi intombi iyaziqhenya ngomzimba wayo njalo awumelanga ubonwe yiloba ngubani. Abanamuhla bathi yifeshini ukuhamba ze\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cKusuka ke kubenzima ukuzwela umntwana oyintombazana odlwenguliweyo ngoba kusuka kubengathi uyabe ezicelele\u201d, ubuye waqhubeka njalo uSibanda.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-embed\"><div class=\"wp-block-embed__wrapper\">\nhttps:\/\/chat.whatsapp.com\/DUiXsj7mMmn3dWVgEhDJLt\n<\/div><\/figure>\n\n\n\n<p>\u201cThina njengabazali siyamangala kakhulu ngoba umntwana uyabe esuke egqoke waphelela kodwa abesebonakala esegqoke into ezitshiya umzimba wonke phandle kutsho basuka befihle ezikhwameni. Abantwana basuke becabange ukuthi umzimba onqunu uyabukeka kukanti amajaha avele esaziwa ngokuziqhenya afuna intombi ezithandayo ekwazi ukuhlonipha umzimba wayo\u201d kutsho uMaNxumalo ongumongokazi esibhedlela selokitshi leCowdray park.<\/p>\n\n\n\n<p>Ukuziphatha butshapha kwamantombazane sokubangele ukuthi isiko lomtshado litshaywe indiva ngoba amajaha ebona kuyikudlalisa isikhathi ukuthatha ibele lendlela ulifake endlini.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cUkuthatha siyathatha sibili ngoba kufanele kodwa kakho umuntu olengqondo ezeneleyo ongakhipha inkomo ehambayo ethi ulobola abantwana laba badolobheni ngoba uyabe sevele sengumfazi wabantu bonke, umfazi onjalo kalasithunzi njalo awuziqhenyi ngaye. Laba ngaboku \u2018dliwa\u2019 udlule, ayikho ikusasa emuntwini ohamba emphakathini lesisu esiphandle\u201d, kuphawule ijaha elisebenza ukutshayela amakhombi elingasaziqambanga ngebizo.<\/p>\n\n\n\n<p>Inengi labantwana abangamankaza lithi umendo ubuqakathekile izolo kodwa ngalezi insuku sekuyinto encindezela umfazi, ngoba indoda izakutshela ukuthi ugqoke njani, ukhulume lobani njalo wenzeni ngesikhathi siphi.<\/p>\n\n\n\n<p>Infundo kunye lokweboleka amasiko ezizweni sekutshabalalise amasiko abansundu nanko phela intsha ayisakhuzwa isithi \u2018Its my right\u2019<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>20 December 2021Londiwe DubeCulture and Heritage Reporter Ekadeni kwakuthi nxa umama engabeletha umntwana oyinkazana zikekele izalukazi ngoba phela zisazi ukuba umntwana lo uzakhula abelinina elizagcina likhulise iguma. Kwakusaziwa ukuba umntwana&hellip; <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-484","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uncategorized"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/zimgbcnews.co.zw\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/484","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/zimgbcnews.co.zw\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/zimgbcnews.co.zw\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/zimgbcnews.co.zw\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/zimgbcnews.co.zw\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=484"}],"version-history":[{"count":1,"href":"http:\/\/zimgbcnews.co.zw\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/484\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":485,"href":"http:\/\/zimgbcnews.co.zw\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/484\/revisions\/485"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/zimgbcnews.co.zw\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=484"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/zimgbcnews.co.zw\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=484"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/zimgbcnews.co.zw\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=484"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}